Menu

06.02.19 Ook bij vrijgesteld Nederlands inkomen: recht op volledige belastingaftrek in België

Tax
February 6

Huidige regelgeving - discriminatie

Indien een belastingplichtige buitenlandse inkomsten verkrijgt die in België bij verdrag zijn vrijgesteld, worden deze inkomsten meegerekend om het belastingtarief te bepalen op de andere inkomsten die in België wel belastbaar zijn. Dit is de zogenaamde “vrijstelling met progressievoorbehoud” en deze neemt concreet de vorm aan van een belastingvermindering.

Deze vermindering wordt berekend door eerst het wereldinkomen vast te stellen, dus met inbegrip van de bij verdrag vrijgestelde buitenlandse inkomsten. In een tweede bewerking wordt de belasting die verhoudingsgewijs betrekking heeft op de buitenlandse vrijgestelde inkomsten afgetrokken van de belasting verschuldigd op het wereldwijde inkomen.

Door deze berekening kan echter een proportioneel deel van de “persoons- en gezinsgebonden” tegemoetkomingen verloren gaan, in de mate immers dat deze aftrek aangerekend wordt op  buitenlandse inkomsten die in België vrijgesteld zijn. In een dergelijk geval vindt er immers geen  effectieve aftrek plaats. Om hieraan tegemoet te komen en in navolging van Europese rechtspraak (Europees Hof van Justitie, arrest De Groot, 12 december 2002) verleent de fiscale administratie momenteel wel een bijkomende belastingvermindering, zij het onder allerlei beperkende voorwaarden. Uiteindelijk heeft deze problematiek ook tot een wetswijziging ten gunste van de belastingplichtige geleid (art. 134, § 4, 2° juncto 134, § 4, al. 3 WIB).

De Minister van Financiën werd in de loop van 2018 ondervraagd of ook voor “andere fiscale voordelen” een wijziging te verwachten viel. Meer specifiek ging het hierbij om de belastingvermindering voor uitgaven in verband met kinderopvang. Immers, in het geval dat beide echtgenoten beroepsinkomsten genieten, is de regel dat de belastingvermindering voor uitgaven in verband met kinderopvang over hen verdeeld wordt, en dit pro rata het aandeel van de beroepsinkomsten van iedere echtgenoot in de gezamenlijke inkomsten. Bij deze verdeling worden ook de bij verdrag vrijgestelde inkomsten meegerekend, zodat de belastingvermindering op dit gedeelte in België geen belastingwinst oplevert, deze inkomsten zijn immers sowieso vrijgesteld. Niettemin weigerde de Minister van Financiën de principes van hogervermelde Europese rechtspraak ook op deze “andere fiscale voordelen” toe te passen.

Hof van Beroep Antwerpen: wel recht op een volledige belastingaftrek

In een arrest van 23 oktober 2018 heeft het Hof van Beroep te Antwerpen een fundamentele uitspraak gedaan over de aanrekening van bepaalde andere fiscale voordelen op vrijgestelde buitenlandse inkomsten.

De zaak die voor het Hof voorkwam, ging over een echtpaar dat in België woont. De echtgenote werkt in België als werkneemster en de echtgenoot als arts in Nederland. De inkomsten van de arts worden in Nederland belast en in België vrijgesteld, weliswaar met progressievoorbehoud. In deze zaak ging een deel van de “andere fiscale voordelen” verloren door de aanrekening ervan op de vrijgestelde inkomsten van de arts. In concreto ging het om diverse fiscale aftrekken (de toeslag op de belastingvrije som wegens kinderen ten laste, het voordeel verbonden aan de uitgaven van giften, het voordeel in verband met uitgaven voor kinderopvang, de belastingvrije som voor de echtgenoot, de belastingvermindering voor het bouwsparen, de belastingvermindering in verband met PWA- en dienstencheques en de belastingvermindering in verband met energiebesparende investeringen in de woning). De fiscale administratie was in het geval van het echtpaar enkel bereid om de fiscale aftrek voor kinderen ten laste toe te passen, conform de wens van de belastingplichtige en in overeenstemming met de wetswijziging terzake (zie hoger).

De toepassing van de andere aftrekken bleef onveranderd, zelfs al stelde het echtpaar dat het verlies van de “andere fiscale voordelen” strijdig is met het vrij verkeer van werknemers en zelfstandigen.

Het Hof onderzoekt in eerste instantie of voormelde andere fiscale voordelen onder de “persoons- en gezinsgebonden voordelen" vallen, waarover het Europees Hof van Justitie eerder al geoordeeld had dat de lidstaten deze persoons- en gezinsgebonden voordelen volledig moeten toekennen, ook indien die verloren dreigen te gaan door de toepassing van een dubbelbelastingverdrag. Het Hof stelt dat het begrip een ruime draagwijdte heeft en besluit dat de in casu vermelde voordelen wel degelijk persoons- en gezinsgebonden voordelen zijn.

Vervolgens onderzoekt het Hof welk land deze voordelen moet toekennen. Het Hof komt op basis van eerdere rechtspraak van het Europees Hof van Justitie (Europees Hof van Justitie, arrest Schumacker, 14 februari 1995) tot de conclusie dat het de woonstaat (België) en niet de werkstaat (Nederland) is die deze voordelen moet toekennen.

Tenslotte buigt het Hof zich over de vraag of er een schending is van het vrij verkeer van werknemers en zelfstandigen. Het Hof stelt daarbij vast dat de echtgenoot in Nederland geen vergelijkbare belastingvoordelen heeft genoten wat de in casu toepasselijke uitgaven betreft en dat een deel van de voordelen daardoor effectief verloren is gegaan. Doordat de situatie van de echtgenoten minder voordelig is dan de situatie waarin beide echtgenoten in België zouden gewerkt hebben, besluit het Hof tot een schending van het vrij verkeer.

Op basis van het voorgaande komt het Hof tot de conclusie dat de echtgenoten in België recht hebben op een volledige en effectieve toekenning van de diverse fiscale aftrekken.

Conclusie

Het arrest van het Hof van Beroep te Antwerpen is van belang omdat het een ruime interpretatie geeft aan het begrip “persoons- en gezinsgebonden tegemoetkomingen”. Het feit dat een (deel) van het gezinsinkomen door een belastingverdrag wordt vrijgesteld mag aan voormeld recht geen afbreuk doen. Dit recht moet onverkort zijn volledige uitwerking hebben.

Geert De Neef • +32 2 787 91 12 • geert.deneef@lydian.be

Anja Van de Velde • +32 2 787 91 15 •  anja.vandevelde@lydian.be