EU Inc: Een nieuw juridisch tijdperk voor Europese bedrijven?

Op 20 januari 2026 bevestigde Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, tijdens het World Economic Forum in Davos opnieuw het voornemen van de Commissie om EU Inc op te richten, een echt pan-Europese bedrijfsstructuur waarmee bedrijven naadloos in alle lidstaten kunnen opereren onder één gestandaardiseerd juridisch kader. 

Dit is een belangrijke stap in de richting van het oplossen van een langdurig probleem: hoewel de interne markt van de EU in theorie toegang biedt tot 450 miljoen consumenten, betekent uitbreiding naar andere lidstaten nog steeds dat er 27 verschillende juridische en administratieve regelingen moeten worden doorlopen. 

EU Inc wil dit probleem daarom aanpakken door een "28e regime" in het leven te roepen: één uniforme en flexibele bedrijfsstructuur die naast de nationale bedrijfsvormen zal bestaan en een enkel, gestroomlijnd alternatief zal bieden voor bedrijven die geheel in de hele EU actief willen zijn.

In tegenstelling tot de bestaande Societas Europaea (SE), die in 2004 werd geïntroduceerd maar vanwege de complexiteit en hoge oprichtingskosten slechts in beperkte mate werd toegepast, is EU Inc ontworpen om eenvoudiger, sneller en toegankelijker te zijn. Eerdere pogingen om pan-Europese structuren te creëren, waaronder de Europese besloten vennootschap (EPC) in 2010 en de eenpersoonsvennootschap (SUP) in 2014, konden onvoldoende politieke steun verwerven. 

De vraag is of EU Inc kan slagen waar deze voorgangers tekortschoten. Hoewel de steun van de Commissie voor een belangrijke politieke impuls zorgt, blijven er aanzienlijke obstakels bestaan:

• Complexiteit van de wetgeving: EU Inc zal waarschijnlijk een EU-verordening vereisen om directe toepasbaarheid in alle lidstaten zonder nationale omzetting te garanderen, wat politiek erg gevoelig ligt.
• Het beperkte succes van de SE dient als waarschuwing. Ondanks haar pan-Europese reikwijdte is de SE door slechts een klein aantal bedrijven overgenomen vanwege haar complexiteit en beperkte voordelen. EU Inc moet echte, tastbare voordelen aantonen om de overgang te rechtvaardigen.

EU Inc moet worden gezien in de bredere context van de bezorgdheid over het concurrentievermogen van Europa ten opzichte van machten zoals de Verenigde Staten en China. In het Draghi-rapport van september 2024 werd gewezen op de afnemende positie van de EU als concurrerende economische macht, waarbij fragmentatie van de regelgeving en beperkte toegang tot risicokapitaal als belangrijkste obstakels werden genoemd.

Het doel van dit nieuwe wetgevende initiatief is om bedrijven in staat te stellen net zo gemakkelijk in heel Europa te opereren als bedrijven in uniforme markten zoals de Vernigde Staten of China. Zonder dergelijke structurele veranderingen loopt Europa het risico dat talent en kapitaal blijven wegvloeien naar meer geïntegreerde rechtsgebieden.

Snelle digitale oprichting: Ondernemers moeten binnen 48 uur in elke lidstaat een EU Inc kunnen registreren via een volledig online proces, waardoor notariële vereisten komen te vervallen en de oprichtingskosten aanzienlijk worden verlaagd.

Uniform bestuurskader: één uniforme regelgeving zal gelden voor de structuur van het bestuursorgaan, de rechten van aandeelhouders, de kapitaalvereisten en de rapportageverplichtingen in alle EU-lidstaten, waardoor bedrijven zich bij uitbreiding niet meer aan verschillende nationale regelingen hoeven aan te passen.

Grensoverschrijdende mobiliteit: EU Inc-entiteiten zouden hun statutaire zetel van de ene lidstaat naar de andere kunnen verplaatsen zonder ontbinding en heroprichting, wat flexibiliteit biedt voor het opschalen van bedrijven.

Verminderde administratieve lasten: Door onder één juridische norm te opereren, zal dubbel werk en compliance kosten in verband met het navigeren door meerdere rechtsgebieden worden geëlimineerd, waardoor middelen vrijkomen voor groei en innovatie.

De Europese Commissie zal naar verwachting in de komende maanden een formeel wetgevingsvoorstel indienen, dat vervolgens de gewone wetgevingsprocedure zal doorlopen waarbij zowel het Europees Parlement als de Raad betrokken zijn. Gezien de complexiteit en de noodzaak van consensus tussen 27 lidstaten is het tijdschema voor de tenuitvoerlegging onzeker.

Het voorstel zal waarschijnlijk voortbouwen op sectorgerichte initiatieven, waaronder het EU-Inc-beleidsvoorstel dat is ontwikkeld door een coalitie van Europese ondernemers, investeerders, academici en juristen. Het zal echter een enorme uitdaging worden om deze ideeën om te zetten in werkbare wetgeving die tegemoetkomt aan de uiteenlopende nationale belangen.